psychologist-student


+ روانشناسی تجربی (4)

         تلقین پذیری

چکیده:
در این آزمایش به بررسی تأثیر تلقین پذیری در ادراک و نگرش انسان، میزان تلقین پذیری افراد  در ضمن نمونة ساده ای ، می پردازیم و درنهایت تأثیر تلقین و تلقین پذیری در نگرش های انسان را خواهیم دید.

مقدمه:
محققین روانشناسی، تلقین را به گونه ای سست و بی دقّت معنا کرده اند به طوری که خواننده غالباً در فهم معنای واقعی آن دچار سردرگمی می شود. «تلقین» گاهی به همراه تداعی و مشارکت آمده  و به این معانی نزدیک شده ، برخی قلمرو آن را به قدری گسترش داده اند که هرگونه نفوذ فرد بر همنوعانش را شامل می شود. عده ای هم آن را به صِرف علائم روان رنجوری هیستریک دانسته اند.
تلقین پذیری یا توانایی پذیرش تلقین (suggestibility) ، یکی از صفات شخصیّت است. تلقین ممکن است با سخن گفتن یا با ایجاد موقعیت به وجود آید.

هدف:
 هدف آزمایش حاضر آشکار ساختن پدیدة تلقین در یک موقعیت ادراکی است، پدیده ای که برای اولین بار آلفرد بینه (Alfred Binet  )، روانشناس مشهور فرانسوی آن را مورد مطالعه قرار داده است.

روش آزمایش:
آزمونگر ( استاد ) در حضور 14 آزمودنی ( دانشجویان رشته روانشناسی) پس از حدود یک ساعت مقدّمه چینی  و صحبت در بارة دقت در پدیده ها و دقت در مشاهده و گزارش دقیق و بحث و تبادل نظر با آزمودنی ها در همین زمینه، کاغذهای سفید یک شکل و هم اندازه ای را در اختیار آزمودنی ها قرار داد. سپس از آنها خواست تا همگی با دقت در کاغذ، درصدِ کِرِم رنگ بودن آن را روی همان کاغذ بنویسند. پس از انجام کار و جمع آوری کاغذ ها، نتایج زیر در بین 14 آزمودنی مورد آزمایش به دست آمد:
1, 0, 10, 5, 2, 0, 5, 1, 2, 5, 20, 30, 30,1

به جدول 1-6 توجه کنید:

Cf%

Cf

Rf%

Rf

طبقات

50

7

50

7

0-3

71.5

10

21.5

3

4-7

71.5

11

7.1

1

8-11

78.5

11

0

0

12-15

78.5

11

0

0

16-19

85.7

12

7.1

1

20-23

85.7

12

0

0

24-27

100

14

14.3

2

28-31

 

 

100

14

 

تحلیل:

نکته! این آزمایش صرفا برای آشنایی دانشجویان با نحوه کار در تلقین پذیری بوده و شرایط لازم برای یک آزمایش کامل از جمله تعداد آزمودنی ها نوع آزمایش انتخاب شده و ...را ندارد لذا در تحلیل نتایج نیز با توجه به این نکته نمرات به صورت درصدی بیان شده است.
طبق آزمایش انجام شده و با مشاهده نتایج در جدول (1-6) می بینیم که فقط 2 نفر از افراد تحت آزمایش هیچگونه درصدی از رنگ کرم برای کاغذ ذکر نکرده اند و بقیه آزمودنی ها تحت تأثیر تلقین، درصد های مختلفی را بیان کرده اند.
حدود  هفتاد درصد از آزمودنی ها درصدرنگ کمتر از 5 گزارش کرده اند.
حدود 21% از آزمودنی ها درصدِ بالای 20 اعلام  کرده اند.
14 درصد از آزمودنی ها (برابر دو نفر) میزان کِرِم رنگی کاغذ را 30 درصد اعلام کرده اند.
حدود 85 % از آزمودنی ها تحت تأثیر تلقین پذیری نتایج غلطی از مشاهده خود اعلام کرده اند.
بینابر این می توان چنین گفت که تلقین و تلقین پذیری نقش مهمی در شخصیت و نگرش افراد  دارد.
 
 

   فراخنای حافظه

چکیده:
در این آزمایش به اندازه گیری فراخنای حافظه 7 آزمودنی در سنین و جنسیت های مختلف پرداختیم که بطور متوسط تقریباً همان عدد 2 ±7  به دست آمد.

مقدمه:
فراخنای حافظه یا گنجایش حافظه کوتاه مدّت، مقدار ظرفیتی است که هر فرد می تواند به آن تعداد آیتم در حافظه کوتاه مدت خود نگهداری کند. حافظه کوتاه مدّت در موقعیت هایی استفاده می شود که اندوزش مطالب برای چند ثانیه مطرح است. البته حافظه کوتاه مدت و بلند مدت هم از نظر روانشناختی و هم از لحاظ زیست شناسی متفاوت هستند. نکته دیگر اینکه این نوع حافظه حتماً با توجه و تمرکز قابل استفاده است، بدین معنی که بخش عمدة آنچه در معرض حواس قرار می گیرد هرگز به حافظة کوتاه مدت راه نمی یابد. گنجایش این حافظه طبق آزمایشات گوناگونی که پژوهشگران و دانشمندان روانشناسی انجام داده اند 2±7  است، یعنی حد اقل 5 کاراکتر و حد اکثر 9 کاراکتر گنجایش دارد. مطالب بیشتر در چگونگی حافظه کوتاه مدت و بلند مدت  و نحوه عمکرد آن را می توانید در کتب مربوطه ببینید.

هدف:
سنجش گنجایش یا فراخنای حافظة کوتاه مدّت.

روش کار:
آزمونگر باید به هر یک از آزمودنی ها تعدادی ماده( آیتم ) بگوید و از او بخواهد که آن را تکرار کند. سپس تعداد آیتم های گفته شده و پاسخ داده شده را فراخنای حافظه کوتاه مدت آزمودنی قرار می دهیم. با این کار می توانیم گنجایش حافظه کوتاه مدت آزمودنی را بسنجیم. مادة مورد سوال از آزمودنی می تواند عدد، حرف، کلمه یا مفهوم باشد، اما برای سهولت در کار و ساده بودن هدف ما،در این آزمایش از آیتم های عددی استفاده می کنیم.
 نکات لازم در این کار:
1-برای سهولت کار خود، اعدادی را به صورت نامرتّب و رندوم روی کاغذی یادداشت می کنیم..
2- عدد صفر را در میان این اعداد قرار نمی دهیم.
3- از تعداد موادّ (آیتم)کم شروع  می کنیم و کم کم تعداد اعداد یا آیتم ها را افزایش می دهیم.
4- محیط آزمایش باید مناسب و آرام باشد.
5- هر مرحله از کار که آزمودنی نتوانست پاسخ مناسب دهد، تا سه بار می توانیم تکرار کنیم و درصورت شکست در هر سه بار، مرحله قبل برای آزمودنی ثبت می شود.
6- در این تکرار باید اعداد تغییر کند و اعداد به ترتیب قبلی نباشد.
ما از  7 آزمودنی آزمایش به عمل آوردیم و نتایج آن را در جدول زیر مشاهده می کنید:

   فراخنا

مرد-55

مرد-15

مرد-15

مرد-26

مرد-24

زن- 20

زن- 46

3

+

+

+

+

+

+

+

4

+

+

+

+

+

+

+

5

+

+

+

+

+

+

+

6

-

+

+

+

+

+

+

7

-

-

+

+

+

+

+

8

-

-

-

-

+

+

+

9

-

-

-

-

+

-

-

 [توجه: نماد + در این جدول نشاندهنده مثبت بودن پاسخ آزمایش و - نشاندهنده منفی بودن پاسخ آزمایش است.]

تحلیل:
اگرچه  تعداد آزمودنی ها اندک بوده است، ولی با توجه به گوناگونی جنس و سنّ آنها، نتیجه متوسط و میانگین فراخنای حافظه آنها 7.1  است.

منابع:
 ۱- مطالب ارائه شده در کلاس درس روانشناسی تجربی استاد خدادادی.
۲- کتاب راهنمای عملی روانشناسی تجربی ترجمه و تألیف حمزه گنجی.
 The Psychology of Suggestion, Boris Sidis, PhD, 1898 -3..
۴- کتاب زمینه روانشناسی (هیلگارد)، گروهی از مترجمین.

==================================================

مقاله ای بسیار خلاصه در همین زمینه که دوستی به نام آرمان فرستاده است:

اینجا کلیک کنید

نویسنده : S.Hani M.M ; ساعت ۱۱:٥٠ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ۱٩ اسفند ،۱۳۸۳
    نظرات شما()   لینک